صورت‌جلسه نشست قضائی

برگزار شده توسط
استان مازندران/ شهر قائم شهر
تاریخ برگزاری
۱۳۸۹/۱۰/۱۰

موضوع

شرط استحقاق دریافت اجرت المثل

پرسش

پس از فوت زوج، آیا ادعای زوجه مبنی بر مطالبه اجرت‌المثل ایام مشترک دوران زناشویی مسموع است؟ در صورت مطالبه نحوه محاسبه آن چگونه است؟


نظر هیئت عالی

چنان‌چه ضمن‌عقد نکاح یا به ‌موجب عقد خارج ‌لازم، در خصوص امور مالی شرطی منعقد شده باشد که موجب اشتغال‌ذمّه زوج باشد، زوجه بعد از فوت می‌تواند بر اساس آثار قائم‌مقامی و نیز بر مبنای آثار تعهدات متوفیٰ، حق حاصله از شرط را مطالبه کند در غیر موارد مذکور آنچه که با توجه به سنوات زندگی مشترک و نوع کارهایی که زوجه در خانه شوهر انجام داده با توجه به وسع مالی زوج توسط دادگاه از باب بخشش (و نحله) برای زوجه تعیین می‌شود ناظر به زمان طلاق بین زوجین بوده و قابل انتقال به ذمّه ورثه زوج متوفی نیست. نشست قضایی (5) مدنی: با توجه به تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی و این‌که موضوع مطروح راجع به اجرت¬المثل زوجه نسبت به خدماتی که در منزل زوج داشته تحت عنوان استیفا از عمل دیگری به وسیله قانون و شرع محترم شمرده شده و دارای مابه‌ازاء است با اثبات شرایط مندرج در قانون، یعنی این‌که کارهای انجام شده جزء وظایف شرعی زوجیت نبوده و قصد تبرع نداشته و با دستور زوج انجام شده باشد در زمان حیات زوج و یا پس از آن قابلیت مطالبه دارد.


نظر اکثریت

مطالبه اجرت‌المثل بر اساس ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام که در سال 1371 و بنابه ضرورت‌های خاص اجتماعی به تصویب رسیده است بر اساس تبصره 6 آن پس از طلاق و در صورت درخواست زوجه وفق بند «الف» آن دادگاه باید در صورت مطالبه سو برحسب مورد و پس از احراز شرایط استحقاق زوجه و هنگام صدور حکم طلاق با توجه به تغییر تبصره 3 و 6 قانون فوق‌الذکر از طرف مجمع تشخیص مصلحت نظام حکم صادر کند که با عنایت به مراتب فوق‌الذکر چون در قانون ماده واحده مذکور دادگاه‌ها فقط در زمان صدور حکم باید تعیین تکلیف کنند. پس از فوت زوج چنین دعوایی از طرف زوجه وجاهت قانونی ندارد و رویه قضایی اکثر شعب دادگاه‌های خانواده این است که حکم بر رد دعوای مذکور صادر کنند.


نظر اقلیت

اجرت‌المثل مورد مطالبه زوجه حق مکتسبه¬ای است که در هر حال بر اساس ماده ‌واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق از طرف زوجه قابل مطالبه است و چون این حق در هر زمانی قابل مطالبه است و اصل بر عدم تبرعی بودن اقدامات زوجه در زندگی مشترک می‌باشد و بر اساس ماده 336 قانون مدنی که زوجه برحسب دستور زوج و خواسته وی در دوران زناشویی امور مربوط به منزل را انجام داده است، مستحق اجرت عمل دوران مذکور می‌باشد و دادگاه باید به چنین دعوایی رسیدگی و در صورت احراز استحقاق زوجه وراث را محکوم به پرداخت مبلغ مورد خواسته از ماترک زوج بنماید.


واژگان کلیدی
اجرت المثل فوت زوج قائم مقامی
مستندات
قانونی
رویه‌ای
*